Yvon Rongen
21-04-2001
Vraag
Therapie bekkeninstabiliteit

Elke zwangere of net bevallen vrouw met bekkeninstabiliteit kan terecht bij een fysiotherapeut, mits zij een verwijzing heeft van een arts. Het is echter wel aan te raden een fysiotherapeut te zoeken die een specialisatie heeft in bekkeninstabiliteit. Deze adressen zijn bekend bij het NPI. Zij houden een register bij van de geregistreerde bekkentherapeuten.

Of iedere zwangere of net bevallen vrouw met bekkeninstabiliteit ook fysiotherapie krijgt, durf ik geen nee of ja op te zeggen. Als zij zich meldt, met een verwijzing bij de fysiotherapeut, zal er een onderzoek plaatsvinden, waarna op grond van de gevonden gegevens eventueel een behandeling ingezet wordt.

Hallo. Ik hoop dat jullie mij kunnen helpen want ik ben onderhand ten einde raad. Ik ben een jonge vrouw van 28 jaar. (ik heb geen kinderen) .Sinds 7 maanden heb ik hevige lage rugpijn, met uitstraling naar voornamelijk het rechter been. Bij de kleinste inspanning heb ik scherpe pijnen in mijn lage rug en been. Ik heb al verschillende onderzoeken gehad, waaronder een MRI-scan, maar daar is niks uitgekomen. Ook heb ik verschillende therapieen gehad, waaronder manuele therapie, fysiotherapie, maar alles had een averechtse werking.

Ook ben ik onder behandeling geweest van een osteopaat, hij stelde dat ik een verkrampte bekkenbodem had. Het was ook heel pijnlijk bij behandeling hiervan. Tevens heeft hij mijn staartbeentje rechtgezet, wat ook zeer pijnlijk was. Hij heeft de behandeling gestaakt, ik een heb oefening meegekregen, dit houd in dat ik op een tennisballetje moet zitten, en hij verklaard dat het daarmee over moet gaan. Tevens zegt hij dat mijn klachten normaal gesproken een emotionele oorzaak hebben, maar ik verzeker u, en dat heb ik bij hem ook gedaan, dat dit beslist niet zo is. Ik heb geen stress, geen sexuele problemen, van alles niks. Ook heb ik geen problemen rondom mijn menstruatie (ik slik de pil), geen klachten rondom urineren of defecatie.

Mijn klachten zitten puur in de lage rug. Er zijn twee plaatsen ter hoogte van het SI gewricht waar ik scherpe pijnen heb, verder is de zeurende pijn in een bandvorm rond mijn lage rug/bil/bekken, met uitstraling voornamelijk in het rechter been, soms ook links. Ik kan niet lang zitten, als de stoel hard is kan ik helemaal niet zitten, niet lang staan, niet ver lopen, vaak heb ik tijdens het lopen een 'waggelend' gevoel. Bij het liggen heb ik de minste klachten. Wel heb ik vaker moeite met het omdraaien op een andere zij en als ik op de rechter zij lig knelt mijn been af.

Voordat ik deze klachten kreeg, sportte ik regelmatig en ik werkte als verpleegkundige met verstandelijk gehandicapten, wat veel tilwerk vereist. Ik had eerder nog nooit rugklachten gehad. Wel heb ik 13 jaar geleden als gevolg van een brommerongeluk een rechterbeen fractuur opgelopen. Daar ben ik toen van hersteld en daarna heb ik nooit meer ergens last van gehad. Ik had toen geen rugklachten.

Ik hoop dat jullie mij verder advies kunnen geven, want ik ben echt ten einde raad. Mijn dag bestaat voornamelijk uit 'op de bank liggen'. Wanneer ik ook maar iets doe, veroorzaakt dit verschrikkelijke pijnen. Steeds wanneer ik mijn grenzen probeer te verleggen, door bv. verder te wandelen dan normaal, dan moet ik hier weer voor boeten in de vorm van flinke pijn. Toch probeer ik zoveel mogelijk te bewegen, maar het lukt me gewoon niet. Tevens slik ik 2 tot 3 maal daags diclofenac 50mg. tegen de pijn.

Dit is wat ik denk aan de hand van jouw verhaal en antwoorden op de vragen, normaal sluit je dan dingen uit of bevestig je ze door middel van lichamelijk onderzoek. Daar dit niet mogelijk is kan het zijn dat de visie niet helemaal aansluit op de werkelijkheid, maar mijns inziens zal het wel een zetje in de goede richting geven.

Ik vermoed dat toen je 13 jaar geleden die pin in je linker been hebt gekregen, je anders bent gaan bewegen, waarschijnlijk belastte je sindsdien niet beide benen meer evenveel (misschien zelfs wel als gevolg van een beenlengte verschil). Hierdoor verandert de stand van je heup, SI en hele rug. Hierop hebben de omliggende spieren zich aangepast. Dit was voor jou een functionele aanpassing, omdat je daar nooit klachten van hebt ondervonden. De situatie die ontstond was als het ware in balans.

Toen de osteopaat je hele rug losgekraakt heeft is die balans ernstig verstoort. De spieren die in de oude situatie onder een bepaalde basisspanning en onder een bepaalde hoek functioneerde zijn op dat moment fiks de weg kwijtgeraakt. de basisspanning is door de correctie veranderd en ook de hoek waaronder zij moeten functioneren.

Je moet je voorstellen dat de wervelkolom als een mast op een schip is. Hij word gesteund door banden en spieren die als stagen (ijzeren scheerlijnen) op een schip functioneren, zij houden de mast recht overeind. De stagen hebben daarvoor een bepaalde spanning nodig. Dat is met de spieren precies zo. Deze spieren lopen samen als een diagonaal over de rug. Er is een verbinding tussen de spieren vanuit het rechter been naar de linker arm en andersom. Zowel aan de voorzijde als aan de achterzijde. De spieren zijn onderling verbonden met pezen en bindweefselplaten (denk aan de witte vliezen in rundvlees bijvoorbeeld) Deze spieren werken in een keten. Is er een letstel in de keten dan verandert de spanning in de gehele keten. Dit kan uiteindelijk consequenties hebben voor alles wat deze keten verbindt en waar zij overheen loopt. Omdat de stand van alle gewrichten zo verandert is kunnen de ketens hun werk niet meer doen. Dat is voor een deel het stabiliseren van de gewrichten, hierdoor hebben andere spieren hun functie overgenomen. Dit zijn spieren die vaak maar voor een klein deel een stabiliserende werking hebben en verder normaal gesproken de bewegingen inzetten. Zij raken op deze manier overbelast en gaan pijn doen op hun aanhechtingsplaatsen. Ook de banden waarvan sommige nu meer op spanning staan en sommige minder, raken overbelast en worden pijnlijk op de aanhechtingen. Tevens kunnen zij uitstralende pijn geven.

Uit het testje blijkt dat je geen echte bekkeninstabiliteit hebt daar het niet uitmaakt waar je steun krijgt aan het bekken. Het geeft wel aan dat je niet zelfstandig het bekken kan stabiliseren. Voor je onderrug geef je dit ook aan als je zegt dat je steun mist als je zit.

De pijnlijke plekken ter hoogte van het SI zijn aanhechtingen van banden en de lange strekspier van de rug, de pijnlijke plekken op je zitbeenknobbels zijn de aanhechting van de spieren van de achterzijde van het bovenbeen. De pijn van het schaambeen en de binnenzijde van het been komt van de aanhechting van de spieren aan de binnenzijde van het bovenbeen. De pijn aan de bovenkant van het bovenbeen is de aanhechting van de spier die van de voorzijde van de wervelkolom komt en aanhecht op de voorzijde van het bovenbeen.
Deze spieren proberen dus met man en macht jou staande te houden!

Waarschijnlijk is de hypertone bekkenbodem ook zo'n reactie om het bekken te stabiliseren. Aangezien de bekkenbodem van het schaambeen naar het stuitje loopt ligt het in de lijn der verwachtingen dat dit de boosdoener is waarom het stuitje er steeds uitschiet (Er gebeurt dan hetzelfde wat de osteopaat deed, alleen dan andersom).

Je heup kan beperkt zijn en soms zelfs blokkeren omdat die helft van het bekken gekanteld staat.

Het zal je nu wel duidelijk zijn waarom elke activiteit meer klachten geeft.

Conclusie:
Ik denk dat jouw rug, bekken en heupen een totaal andere stand hebben gekregen. Een verwrongen bekken en een getordeerde (verdraaide) rug. Hierdoor ben je niet in staat om te kunnen stabiliseren en een vast punt te creëren om arm en beenbewegingen uit te voeren. Dit alles is zo oneconomisch dat je sneller vermoeid raakt, verkeerde spieren noodgedwongen gebruikt die overbelast raken en pijnlijk worden. Ook de gewrichten en banden zullen pijnlijk protesteren als gevolg van de standverandering.

Wat ik zou doen:
Als de stand van voeten, enkels, knieën verder goed is zou ik beginnen het bekken te corrigeren, dan corrigeer je namelijk gelijk de stand van de heup. Dit heeft ook invloed op de stand van de wervelkolom. Altijd na een correctie checken of het, het gewenste effect sorteert. Daarna langzaam naar boven verder corrigeren. Daar zijn wel een aantal behandeling voor nodig, daar je ook oefeningen moet doen om de goede bewegingen weer aan te leren en weer leren te stabiliseren. Als dit allemaal goed gaat zou ik een kracht en conditie programma aanbieden, uitgaande van een goede houding en goede bewegingen tijdens het trainen. Kun je de oefening niet goed uitvoeren dan is het nog te vroeg of is de oefening te zwaar.

Het mooiste zou dus een goede manueeltherapeut met een aantekening bekkeninstabiliteit en bekkenbodem zijn. Of twee verschillende therapeuten die goed samenwerken. Want buiten de correcties moet je ook leren je bekkenbodem te ontspannen en goed te gebruiken. Het stabiliseren en optrainen kan het beste gebeuren via de bekkeninstabiliteit principes .

Een therapeut met aantekening bekkeninstabiliteit en bekkenbodem in jouw buurt kun je vinden op de NPI site onder cursistenservice.
Een geregistreerde manueeltherapeut in jouw buurt kun je vinden op de site van de Nederlandse Vereniging voor Manuele Therapie (NVMT).

Op het moment ben ik 25 weken zwanger en ik voel een lichte pijn bij mijn schaambeen en aan de binnenkant van mijn dijbeen (soort spierpijn).

Het is logisch dat je bij jouw klachten gelijk denkt aan bekkeninstabiliteit, maar dat hoeft het niet te zijn. Bij een bekkeninstabiliteit treden de klachten die je beschrijft vaak al op in de eerste drie maanden van de zwangerschap of na de bevalling. In de eerste drie maanden is het vaak onder invloed van het hormoon relaxine (wat bij sommige vrouwen al zeer hoog is dan, zeker als er een hormoonkuur gevolgd is om zwanger te worden). Na de bevalling als gevolg van het mechanische geweld tijdens de bevalling. Je ziet dat heel lenige mensen vaak ook last krijgen omdat ze al "slappe" banden hebben, die door de invloed van de hormonen nog losser worden.

Wat je vaak ziet bij vrouwen die klachten krijgen na de eerste 3 maanden dat er een bekkenverwringing is ontstaan. Dit kan bijvoorbeeld door een verstapping ontstaan.
Het bekken bestaat uit twee losse helften met het heiligbeen ertussen. Deze delen kunnen bewegen ten opzichte van elkaar. Dat gebeurt bijvoorbeeld tijdens lopen. Bij een verstapping ontstaat een geforceerde kanteling naar voren van de bekkenhelft aan de zijde van het been waarmee je je verstapt. Bij een zwangere gaat dit makkelijker omdat de banden al wat "losser"zijn als gevolg van de hormonen. Dit kan hetzelfde klachtenpatroon opleveren.

Is er sprake van een echte bekkeninstabiliteit dan kan een bekkenband uitkomst bieden. Hiervan zijn er velen, de Erasmus band werkt heel goed. Maar het heeft de voorkeur om jouw klacht door een fysiotherapeut met een bekkeninstabiliteit aantekening te laten bekijken. Hij/Zij kan beoordelen of het een bekkeninstabiliteit is of een bekkenverwringing en kan een behandelplan opstellen en je verder begeleiden. Zij kan je ook helpen met de keuze van eventueel een bekkenband die bij jouw klacht past en hoe strak deze moet en wanneer deze te gebruiken.

De pijn op je schaambeen kun je verlichten middels een ice-pack in een washandje 10-15 min op het schaambeen te leggen. Dit geeft pijndemping en verbetert lokaal de doorbloeding, zodat afvalstoffen beter worden afgevoerd en bouwstoffen worden aangevoerd. Als je met je hand over de binnenzijde van je boven been gaat voel je vaak een pijnlijke plek die soms wat harder is dan de omgeving (soort "spierknoop"). Deze ligt ongeveer in het midden van het bovenbeen. Als je daar met je vingers zachtjes op drukt zul je na een tijdje merken dat de pijn verdwijnt en de spier zich ontspant.

De ernst van de klachten kun je beïnvloedden door goed naar je lichaam te luisteren, wissel rust en activiteit af. Met rust bedoel ik geen bedrust, maar even zitten bijvoorbeeld. Als je merkt dat een bepaalde activiteit te zwaar is doe het dan niet of in porties. Bijvoorbeeld 5 kledingstukken strijken even pauzeren en dan weer 5 etc. in plaats van de hele mand in een keer. Doe niet teveel zware activiteiten op een dag, dus niet stofzuigen en dweilen en strijken en ramen zemen. Verdeel dit soort dingen over de week. Kortom, BEWAAK JE GRENZEN!

Houdingen die de pijn kunnen verlichten: blijf zoveel mogelijk als je staat en loopt beide benen evenveel belasten. Verder probeer zo normaal mogelijk te bewegen. Meet jezelf geen ontwijk houding of beweging aan!

Niet alle vormen van bekkenbodemtherapie vergen een vinger inwendig tijdens het oefenen.
Dit noemen we de niet-invasieve vorm. Een hand ter hoogte van het schaambeen en een hand bij het stuitje geeft al heel wat informatie over het al dan niet aanspannen van de bekkenbodem.

Als ik een patiënt met een verzakking krijg, heb ik een uitgebreid vraaggesprek met de patiënt. Hierdoor vorm ik een beeld. Ik doe geen inwendig onderzoek, maar voel zoals bovengenoemd of iemand in staat is om de bekken bodem aan te spannen en weer te ontspannen. Of zij veel andere spieren inschakelt, is ook zo te ontdekken.

Meestal begin ik met oefeningen in ruglig, zijlig en buiklig. Op deze manier kan de patiënte in verschillende houdingen ervaren hoe het is om de bekkenbodem aan te spannen, c.q. ontspannen en of er niet te veel of te weinig kracht gebruikt wordt.
Wordt dit beheerst, dan kan er in andere meer functionele houdingen geoefend worden zit, stand, bukken, lopen, van zit naar stand, hardlopen en springen etc.

Patiënten kunnen in het begin met hun handen ter hoogte van het schaambeen en stuitje oefenen, maar ze voelen al snel zonder hun handen of ze hun bekkenbodem goed gebruiken.

In jouw situatie lijkt het me raadzaam om aan te geven aan de therapeut(e) dat je een niet-invasieve behandeling wilt. Dat heeft zij/hij te respecteren. Als zij zo niet werkt, kan ze je eventueel doorverwijzen naar een andere collega.

Het adres van een geregistreerd bekkenbodem therapeut, bij jou in de buurt, kun je vinden op de NPI-site onder het kopje cursistenservice.

Sinds enkele maanden heb ik problemen met plassen en met ontlasting. Beiden stoppen op een bepaald moment, waarbij de ontlasting met laxerende middelen op gang geholpen kan worden. Om te kunnen urineren, draag ik reeds enkele weken een verblijfscatheter met kraantje.

Volgens mijn uroloog bestaat het urineerprobleem uit een zogenaamde "strictuur" in de penis ten gevolge van een operatieve verwijdering van nierstenen enkele maanden geleden. Hij stelde voor opnieuw te opereren om de stricturen te verwijderen; een operatie die iedere twee jaren opnieuw dient te geschieden.

De voor een second opinion ingeschakelde uroloog concludeert bekkenbodemproblematiek, waardoor blokkades van de afvoerkanalen, vermoedelijk tengevolge van langdurige stress. Therapie: bekkenbodemfysio, xatral en mogelijk yoga. Verblijfscatheter eruit als bekkenbodem voldoende ontspannen is.

De second opinion komt beter over dan de simpele optie: opereren, misschien voor niets.

In mijn optiek is het altijd verstandig de conservatieve weg te bewandelen en te zien wat dat oplevert, alvorens over te gaan tot een chirurgische ingreep. Levert de bekkenbodemfysiotherapie niet voldoende op dan kun je dat altijd nog overwegen.

Na de bevalling van mijn dochter, nu vier weken geleden, heb ik last van "iets" wat uit mijn vagina komt. Het ziet er uit als een soort geaderd ballonnetje ter grootte van een gulden. Mijn verloskundige zegt dat het een verzakking is van de vaginawand en dat ik bekkenbodem spieroefeningen moet doen. Daarnaast vertelt ze mij dat het niet zeker is of ik er vanaf kom.

Zelf was ik zeer verbaasd en geschrokken over dit gebeuren, daar het pas mijn eerste kindje is en de bevalling niet extreem was. De bevalling is wel heel snel verlopen, binnen 10 uur was onze dochter er. Daarnaast heb ik geen urine of ontlasting verlies, wel heel wisselend last van aambeien en obstipatie.

Op het internet is er zeer weinig te vinden over dit probleem, ik was vooral op zoek naar een oplossing om er vanaf te komen. Persoonlijk ben ik heel bang dat het nooit meer goed komt. Ik heb, als ik loop, ook het gevoel dat alles naar buiten valt. Daarom heb ik een aantal vragen waar u hopelijk antwoord op kunt geven:

• Is het mogelijk dat dit weer helemaal goed komt??
• Zijn er nog andere middelen/oefeningen die ik kan aanwenden om zo snel mogelijk hiervan af te komen?
• Is een therapie hiervoor noodzakelijk?
• En zo ja, is die ook hier ergens in de buurt te verkrijgen?

Ik ben een vrouw van 45 jaar. Een tijd geleden bemerkte ik dat ik een verzakking had. Volgens mijn huisarts zijn zowel de endeldarm als blaas verzakt. Mijn baarmoeder is behoorlijk vergroot; bij currettage zijn myomen en poliepen verwijdert. Sinds enkele weken doe ik bij/via een fysiotherapeute bekkenbodem-oefeningen. Ik heb het idee dat dat best goed gaat. Ik krijg er wel veel meer last van mijn onderrug en rechterheup door. Komt dat vaker voor?

De fysiotherapeute denkt, door mijn 'klachtengeschiedenis' dat bij mij ook sprake is van een vorm van bekkeninstabiliteit. Ik heb 2 kinderen, inmiddels 16 en 14 jaar. Bij de eerste bevalling ben ik ingeknipt (na een uur persen), de tweede keer ingescheurd (na een half uur persen). Tijdens de eerste zwangerschap heb ik erg veel pijn gehad in mijn schaambeen. Dit was na de bevalling over.
Deze pijn heb ik de tweede zwangerschap niet gehad. Wel de hele 9 maanden flinke rugpijn. Die rugpijn is eigenlijk nooit meer echt overgegaan. Het zit altijd rechts onderin. Ik kan bijvoorbeeld nooit lekker uitslapen. Na een uurtje of 6 is het liggen wel op, anders ga ik de hele dag als een oude oma door het leven. Het is inmiddels gelukkig wel iets verbeterd.

Sinds zo'n 2 jaar heb ik ook vaak last van mijn rechterheup, het zijn eigenlijk verschillende pijnen. Vaak brandende pijn aan de voorkant langs de heupboog (ik weet het niet anders te omschrijven). Verder pijn aan de midden-zijkant van mijn heup - dat doet ook pijn als ik erop lig of erop duw. En ten derde een scherpe pijn, die lijkt ongeveer vanaf het schaambeen te komen en loopt door mijn rechterlies. Vandaag was de pijn na boodschappen doen en een stuk fietsen heel erg.

Herkennen jullie mijn klachten? Is er verband tussen het e.e.a.?
Bij welke gradatie van verzakking zijn bekkenbodenoefeningen voldoende?
Wanneer is een operatie beter? (zelf denk ik, dat ik na de tweede bevalling niet goed gehecht ben, te wijd). En als een operatie dan toch de beste optie is, waar kan ik dat dan het beste laten doen. Het lijkt me namelijk niet iets dat gynaecologen dagelijks doen.

Het verhaal dat je beschrijft zou ik niet direct als bekken instabiliteit duiden eerder veel meer als de gevolgen van bekkenbodemspierzwakte.
Het gevoel van een verzakking, de klachten van je stuitje en de last van je buikspieren wijzen meer naar de bekkenbodem
Niet dat het geen bekkeninstabiliteit kan zijn maar op basis van de verstrekte informatie kan ik dat niet beoordelen.
Het lijkt me verstandig om dit met je huisarts te overleggen en een verwijzing te vragen naar een bekkentherapeute met beide specialisaties.
Een geregistreerde bekkentherapeute bij jou in de buurt kun je vinden op de site van de NPI (Nederlands Paramedisch Instituut) onder het kopje cursisten service.

Ik ben ben 27 jaar en heb nu ongeveer 6 jaar last van bekkenpijn. In het begin had ik er maar weinig last van, alleen na het liggen op mijn rug op een wat hardere ondergrond. Maar in de loop van de tijd krijg ik steeds meer klachten. Nu kan ik vaak alleen maar in bed als ik op
mijn rug heb gelegen op een bepaalde manier omdraaien, omdat het vast lijkt te zitten en ik pijnscheuten heb. Bij staan krijg ik vaker scheuten naar mijn been, waarna ik moeilijker loop en moet gaan zitten.
Ook heb ik nu vaker een zeurend gevoel bij het SI gewricht.
De pijn is niet alleen links of rechts.

Na onderzoek van een cesartherapeute, nu anderhalf jaar geleden, heb ik therapie en oefeningen gekregen voor het verstevigen van de buikspieren en stabilisatie van de bekken. Ook heeft zij geleerd hoe ik beter kan bukken, zitten en omdraaien in bed. Ondanks dit alles wordt de pijn en de momenten waarop ik last heb niet minder, maar juist meer.

Erge zorgen maak ik me niet, maar het is natuurlijk niet normaal deze klachten. Daarnaast zou ik ook graag zwanger willen worden. Omdat ik nergens iets kan vinden over vrouwen die last hebben van bekkenpijn zonder dat ze zwanger zijn geweest, zou ik graag hier advies over willen;
welke therapieen zijn geschikt?
wat is de oorzaak?
Wat kan ik er aan doen?
Hoe gaat het bij een zwangerschap?

Als ik uit jouw verhaal lees dat de pijn en de momenten waarop je last hebt toenemen, lijkt het me in de eerste plaats zinvol je opnieuw te laten onderzoeken. Je zou met je huisarts kunnen overleggen wat de juiste weg is. Hij/zij zou er misschien voor kunnen kiezen om je door te sturen naar een manueeltherapeut die ook een specialisatie in bekkentherapie heeft. (of een collega met die specialisatie). Of hij zou er voor kunnen kiezen om je door te verwijzen naar een specialist. (bijvoorbeeld als röntgenfoto's of een scan gewenst zijn)
De manueeltherapeut is bij uitstek de specialist op het gebied van de wervelkolom. het kan namelijk goed zijn dat het niet het bekken is maar bijvoorbeeld de onderste twee wervels van de rug. Deze hangen heel nauw samen met het bekken. Als deze wervels bijvoorbeeld te beweeglijk zijn dan kan dat soortgelijke klachten geven. Ook een verwringing van het bekken kan soortgelijke klachten geven. De bekkentherapeut kan met een testje onder andere vaststellen of er sprake is van een bekkeninstabiliteit.
Het is mogelijk om via je huisarts een verwijzing te krijgen van een manueeltherapeutisch consult. In een vraaggesprek en lichamelijk onderzoek wordt de klacht nader onderzocht en wordt aan de hand van de bevindingen besloten of de manueeltherapeut wat voor je kan betekenen of dat er misschien een andere discipline meer geschikt is. van dit consult wordt een verslag gemaakt wat je huisarts ontvangt.
In het geval van een consult heeft de combinatie manueeltherapeut en bekkentherapeut in jouw geval de voorkeur.

Zwangerschap terwijl je al bekkenklachten hebt kan twee kanten op. Het blijkt dat 1% van de vrouwen die een bekkeninstabiliteit hebben (agv van een eerste zwangerschap) na een volgende zwangerschap meer klachten houden.
In de praktijk heb ik een patiënte gehad die bekkenklachten (algeheel te beweeglijke gewrichten) had voor ze zwanger werd. De eerste zwangerschap hield ze heel veel vocht vast(ook in haar gewrichten) en op deze manier werden de gewrichten en dus ook het bekken aardig stabiel gehouden. Ze had dus relatief weinig klachten. In haar tweede zwangerschap was dat niet het geval en kon ze na 4 maanden niet meer werken en vanaf de zevende maand werd het ook steeds moeilijker om voor haar kind te zorgen. Hoe het hierna zal gaan weet ik niet daar ze vandaag bevalt.

Het is in ieder geval raadzaam om voordat je zwanger wordt in een zo optimaal mogelijke conditie te zijn en tijdens de zwangerschap je te laten begeleiden door een bekkentherapeut. Zo kun je op tijd op eventuele problemen inspelen.
Een geregistreerd manueel therapeut bij jou in de buurt, kun je vinden op de site van de Nederlandse Vereniging voor Manuele Therapie en een geregistreerd therapeut bekken instabiliteit kun je vinden op de site van het NPI