Fysiotherapeutisch Centrum Knieriem & van Bergen

Oedeemfysiotherapie

Lymfetaping
Lymfetaping

Oedeem is een vochtopeenhoping in een deel van het lichaam. Dit uit zich in een gevoel van spanning of stuwing van de huid, pijnlijk of tintelend gevoel en toename van de omvang van het lichaamsdeel.

De vochtopeenhoping komt door een onvoldoende functionerend of een defect lymfesysteem. Dit kan zijn door een operatie waarbij er lymfeklieren zijn weggenomen of door bestraling. Dit wordt secundair oedeem genoemd.
Ook kan het defect aangeboren zijn; dan wordt het primair oedeem genoemd.

Wat is oedeemfysiotherapie?

Oedeemfysiotherapie maakt gebruik van verschillende behandelvormen. De oedeemfysiotherapeut zal gebruik maken van manuele lymfdrainage, oefentherapie, ademhalingsoefeningen, lymfetaping compressietherapie in de vorm van bandageren/zwachtelen en later een therapeutisch elastische kous, adviezen m.b.t. huidverzorging en leefregels.

Compressietherapie

Door middel van het aanleggen van bandages wordt van buiten af een continue druk aangebracht die het uittreden van vocht tegengaat en de afvoer van lymfe ondersteunt. De bandages worden aangelegd als er nog geen stabiele situatie in de waterhuishouding is bereikt. Wanneer de omvang van de arm of het been stabiel is, kan een therapeutische elastische kous worden aangemeten. Ook kan er gebruik gemaakt worden van compressietherapie met behulp van de lymfapress.

Oefentherapie

Een belangrijk component van de afvoer is de "spierpomp". Tijdens het aanspannen van de spieren (vooral in de benen) worden de aders en lymfebanen even dicht gedrukt en worden het bloed en lymfe omhoog gestuwd. Doordat in de aders en lymfebanen klepjes aanwezig zijn, kan het bloed en vocht alleen maar naar boven richting het hart gaan.

Manuele lymfedrainage

Manuele lymfedrainage is een specifieke massagetechniek die gericht is op verhoging van de transportcapaciteit van het lymfestelsel. Door gebruik te maken van bepaalde handgrepen kan het vocht verplaatst worden naar gebieden in het lichaam waar het lymfesysteem nog intact is zodat het daar vandaan in de circulatie kan worden opgenomen. Ook zijn er specifieke handgrepen om fibrotische verhardingen in het weefsel los te maken.

Lymfetaping

In bepaalde situaties kan van deze nieuwe behandelingstechniek gebruik gemaakt worden.

Voor wie is oedeemfysiotherapie bedoeld?

Veel vochtopeenhopingen in een deel van het lichaam kunnen door de oedeemfysiotherapeut behandeld worden.Hierbij kunt u denken aan:

  • veneus oedeem (bij slechte bloedvaten)
  • lymfoedeem agv verwijderen lymfeklieren bijvoorbeeld na borstkanker of prostaatkanker
  • reumatisch oedeem
  • traumatisch oedeem
  • na radiotherapie
  • lipoedeem (een ophoping van vet en vocht in het weefsel)
  • oedeem t.g.v. falen van inwendige organen (bijv. nieren, hart, longen, lever)
  • oedeem t.g.v. medicatie

Wat gebeurt er tijdens het eerste consult?

Als u zich zonder verwijzing meldt, wordt er een afspraak gemaakt voor een screening. U wordt gevraagd een kwartiertje eerder te komen om vooraf aan de screening een aantal vragenlijsten in te vullen. Deze vragenlijsten zijn van groot belang om een volledig beeld te krijgen van uw klacht en de herstelbelemmerende factoren. Dit maakt het mogelijk om een goede prognose te kunnen geven over het verloop en de mate van herstel.

Tijdens de screening wordt uw klacht uitgevraagd en wordt er gekeken of er een indicatie is voor oedeemfysiotherapie. Tevens wordt er vastgesteld of het wellicht verstandig is dat uw klachten toch door de huisarts worden bekeken. Is dit het geval, neemt de oedeemfysiotherapeut contact op met uw huisarts en verwijst u terug.
Als er een indicatie is voor oedeemfysiotherapie volgt er een intake en onderzoek na screening. Er worden eventueel aanvullende gegevens gevraagd en er vindt een lichamelijk onderzoek plaats. De oedeemfysiotherapeut kijkt daarbij niet alleen naar de klacht zelf maar onderzoekt tevens waardoor de klacht ontstaat. Ook bekijkt de oedeemfysiotherapeut of er andere lichamelijke problemen zijn die toe te schrijven zijn aan de klacht. Aan de hand van de uitkomsten wordt, samen met u, een behandelplan opgesteld, een prognose gegeven en een afspraak voor een behandeling gemaakt.
De huisarts of specialist kan u ook verwijzen. Er vindt dan geen screening plaats, dit heeft de verwijzend arts al gedaan. De werkwijze bij verwijzing is gelijk aan het bovenstaande na de screening.

Opleiding

Oedeemfysiotherapeuten hebben na de basisopleiding fysiotherapie (HBO) een post HBO opleiding oedeemfysiotherapie gevolgd.

Verwijzing en Vergoeding

Sinds 1 januari 2006 kunt u zonder verwijzing van de arts naar de fysiotherapeut (ook voor fysiotherapie aan huis).Ook al is wettelijk bepaald dat u geen verwijzing meer nodig heeft, zijn er een aantal zorgverzekeraars die in hun polisvoorwaarden hebben opgenomen dat u wel een verwijzing nodig heeft om de intake, onderzoek en behandelingen vergoed te krijgen. Voor aandoeningen die op de chronische lijst staan is altijd een verwijzing noodzakelijk.Per 1 januari 2004 is fysiotherapie (en zijn specialisaties) voor het grootste deel uit de basisverzekering gehaald. Dat betekent dat u in de meeste gevallen aangewezen bent op uw aanvullende verzekering. De zorgverzekeraars hebben verschillende polissen voor de aanvullende verzekeringen uitgegeven. Het is raadzaam na te gaan hoe u verzekerd bent en welke vergoeding voor fysiotherapie is opgenomen in uw polis.Met de meeste zorgverzekeraars hebben wij een contract gesloten en kunnen we de nota’s direct indienen. Is dit niet het geval dan krijgt u een nota, die u zelf bij uw verzekeringsmaatschappij in kunt dienen. De vergoeding is afhankelijk van uw zorgverzekeraar.

Heeft u vragen of opmerkingen van een meer specifieke aard of wilt u een afspraak maken, ga dan naar onze reageerpagina.

Naar boven